Eritrea Kunama galla artesi hakuma usule olkomala koyaki, otada kolanasi sababa arte kosoki, darbemmo hays koski, inna tama kakosima fanakenata fos kišama agara kišamowa kotakema hakan deya.

Tillana fanakala Kunama agarasi guduratabbu askara kiweki, Tribuli (Libiya) kikino lagiyittala šukiya bilaša kibal kišama Kunama angudenume. Ide Ingilisa okitalana Eritrea ňela aňňadette ištaski turka kiweno Kunama agara arta kasaratodimowana, salabiyay masa sama šutan deya. Woynakin Haylesillasie fanakala kišano, Derg fanakalana, Kunama košerasi ušurufab koya dogolan kolamowa baddasi, koybiša masa kobinima Eritrea kittitena Kunama koyano, arde barellebbu kaana kišona kinammab inna tama kakosima fanakenata fosi kišama agaran deya.

Koybiša masa sama likidimale kišayya, šadiyabbu Šabiya aginjara kunama košera, katarina, furdiyana, šibaba targadana kiňarinasi, Kunama agara kala  ka kellide šibabinena bura koyna koynamena, agarasi maronki tabila kotuna kalma udumala koyname kinawataki iya fas kišimowa kokayidada. Ide inna kiminimowa oyna kawdama furdiya issegowa kibal faski, tamfeda košera ande masala kinammana, laweta šumbudab aw confused damanebbu takitta ummala kišanasi deya. Woynabbu hediya kiňeraki agarasi komamajala kutubbu wiski, unu ebomata šigidende kosodanasi niyatosumowa iša kišono, tammake tamfede mima goddana jinisa katawa sanana ibano itiyakin fen kosamowa ayka ganano dittiyoka mindiya marosumata omema sukiyasi bada kosaki, balana hayda taggima koyte gommowa waa inta.

No, inna Šabiya kakkoybaki ke lagala woyniyod godimenaye sameriňňa ayšino? Inna tamma ajaja kasama kenaye kime aykalle kakosso diki kakkelayya ašimiyoka šibaba targadiyokab kali kasama ayšimmeno, inna tama kaytema haydena saroda olasi, Šabiya bagana gata bubiyabbu iddirab lakanki obaciki fiteton gonke. Baca damanana siyasata gata kekana koytemab Kunamiyokab kittitonki, igidiya Šabiya usulakin nawara kolaki, Kunama dannodasi komin gosuma baca memowa Kunama samala arba andella kinama kišaki, košerakin košerata šasuna. No, innalle dangirada lawetanda Šabiya nafos kikki amamajino urfiňňa bubiyab harodimowa tamma koňera awra kišamowa, na kunami komalle? Be sultata banbarala Kunamasi wokilosuma naa kaynano? Lagiňňa siyasata aw politika kotoronana aw economic damanala ay kotafi kaminno? Kosimme deya. Tamma Kunama tummaski, majiya košera ellowaye miskinella kokala lewen kesona dittiya, koniyab kitalalina kogošamowa kitakki kowe fesumenalle, tamfeda arbiya hosumale kišayya, kura lagata akokela nišatta šanunni. Ide bubiyakin Kunama kišeda Barentu košite oynama kosasa sebbudadowabbuna šibaba targadabbu Kunama agara mosowassi tabila marana tabila leledana kosaki koybiša katalalina, sellasi fanakowatta ikad kolanabe? Uliya nasanan gommokowa  kotawaki ayniye otakke dabbu osamiyesina košeriyasi bada kosonaňambe? Inna tama fanakena ikoma kokelena kasida kasomma wiidabbu šadinaňambe?

Andiňňe geriyyabbu Šabiya mannosuyya laga ilannimowa otakema ayšimmeno, masala awrabbu dala mannosuyya  šušasi kira kege sunan dabbu koda koloma masalowa deya yoo kabimma. No, Kunama tummadasi kakkoybaki ayka kali kaša? dabbu bacakin kalajiňňambe? Kuname aši masa suluba maydana mara siyasatabbu kotakema marana kinammala jinisiya kobalenasi femma abayesi mena biyab kibinki ibaciki weyniyoka fos kišama, tamma Nissala elalla tummada kitalaliki democratic hakumata ondobab katawama mari-mara kinama fanakala, nano helliya andena kilona ? Tummadena koybaki fanakiya nafala šas kolana tamfedale kosiyya sellasi kosarda taggimab haysunowa kormellana kinmme.

Komaldala Kunama kiša bubiya kosimala wagala kosi kittitodiki majiňňa kotalalinasi kokobiyana sangiyana sebbus gosuma osamiňňe badala kasa, emette makoske diki inna helliňňena katiriba katato naki kowwaňa nabin gonakema, inna kowwaňena kebin keka.

Tamana Erkukodisu Nissale Aritomuna!!

Alatta Nassir Biniyam